Ήρθε πάλι Πασχαλιά

Οι κουλούρες της Μεγάλης Πέμπτης
Πρωί-πρωί τη μεγάλη Πέμπτη, σε όλη την Ελλάδα, οι γυναίκες καταπιάνονται με το ζύμωμα. Ζυμώνουν με μυρωδικά τις κουλούρες της Λαμπρής και τις στολίζουν με λουρίδες από ζυμάρι και ξηρούς καρπούς. Ανάλογα με το σχήμα που τους έδιναν παλιότερα είχαν και διάφορα ονόματα. "Κοφίνια", "καλαθάκια", "δοξάρια", "αυγούλες", "κουτσούνες", "κουζουνάκια". Παρόμοιες κουλούρες έφτιαχναν και στα βυζαντινά χρόνια, τις "κολλυρίδες" και ήταν ειδικά ψωμιά για το Πάσχα, σε διάφορα σχήματα, που είχαν στο κέντρο ένα κόκκινο αυγό.
Στην Κορώνη τις λαμπριάτικες κουλούρες τις ζυμώνουν με λάδι, αμύγδαλα και γλυκάνισο. Για να είναι πιο νόστιμες ρίχνουν και ζουμί από βρασμένα δαφνόφυλλα. Τις πλάθουν στρογγυλές ή μακρουλές και τις πλέκουν. Απαραίτητο στη μέση το κόκκινο το αυγό, ενώ καθεμιά τη στολίζουν όπως τους αρέσει. Με σχέδια από ζυμάρι, με σουσάμι, με αμύγδαλα. Όταν οι κουλούρες ήταν για τα παιδιά, τότε τις έπλαθαν πραγματικές κουτσούνες. Τις έλεγαν και κουτσές ή και κοκκώνες. Τους έφτιαχναν από ζυμάρι χέρια και πόδια, για κεφάλι έβαζαν ένα κόκκινο αυγό και πάνω του με μικρά ζυμαράκια σχημάτιζαν τα μάτια, το στόμα, τη μύτη... Στη Χίο μάλιστα, ο άντρας είχε πάντα μια γκλίτσα και η γυναίκα φορούσε τη φορεσιά της. Τέτοια κουλούρια έπαιρναν τα παιδιά, τα βαφτιστήρια, τα εγγόνια, ακόμα και τα παιδιά των φίλων.
"Κατ' έτος την Μεγάλη Πέμπτη... Η θεια Σοφούλα εσφουγγώνετο μέχρις αγκώνων και εζύμωνε μόνη της τας τριάκοντα εννέα αυγοκουλούρας δια τους τόσους βαπτιστικούς της... Εν συνόλω εχρειάζετο εβδομήκοντα και πλέον κοκκώνες, δηλ. παιδικός κουλούρας δια τους βαπτιστικούς, δια τους εγγονούς και τα δισεγγόνια. Εις τον αριθμόν τούτον δεν συμπεριλαμβάνονται αι μεγαλείτεραι κουλούραι, τας οποίας παρεσκεύαζε δια τας συντέκνισσας, δια τας ανεψιάς και τας δισεξαδέλφας της..." γράφει ο Παπαδιαμάντης στην Τελευταία βαπτιστική.
Στη Χίο τις κουτσούνες τις έκρυβαν μέχρι το Μεγάλο Σαββάτο και όταν χτυπούσαν οι καμπάνες τις έβαζαν κάτω από το μαξιλάρι των παιδιών και έλεγαν:
"Ξύπνα, ήρθε η γρια η Λαμπρινή
και σου έφερε την κουτσούνα από το φουγάρο."
Τότε τα παιδιά σηκώνονταν, τύλιγαν την κουτσούνα τους σε ένα μαντιλάκι και την έπαιρναν μαζί στην εκκλησία. Μετά το "Χριστός Ανέστη", όταν γύριζαν στο σπίτι, την έκοβαν και την έτρωγαν.
Μερικές φορές στις κουλούρες των παιδιών έδιναν και σχήματα ζώων ή πουλιών. Ανάμεσα τους ξεχωρίζει το πουλάκι με μια κόκκινη κορδέλα στο ράμφος του. Στην Κέρκυρα τα τσουρέκια που έφτιαχναν σε σχήμα κούκλας, με ένα κόκκινο αυγό για κεφάλι, τα έλεγαν κολομπίνες. Συνήθιζαν όμως και τις ζαχαρένιες κουτσούνες, από αλεύρι και νερό, που τις έκαναν με χρωματιστά ζυμάρια. Αγαπημένο θέμα τους ήταν και οι καβαλάρηδες, ο Αϊ-Γιώργης και ο Αϊ-Δημήτρης, αλλά και τα σπαθιά. Έβραζαν διάφορα χορταρικά (παντζάρια, χόρτα κ.ά.) ανάλογα με το χρώμα που ήθελαν να χρησιμοποιήσουν για να κάνουν π.χ. το φουστάνι της κολομπίνας, το άλογο, το σπαθί και το ζουμί το έριχναν μέσα στο ζυμάρι.
Ας γιορτάσουμε την Πασχαλιά μέσα από την Ελληνική Παράδοση.

Πηγή: Έθιμα του Πάσχα - ΜΟΥΣΕΙΟ ΜΠΕΝΑΚΗ - ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ

Για το Σπύρο, μία βδομάδα μετά…

Ο θάνατος ενός εφήβου προκαλεί πάντα συγκίνηση ακόμα και σε εκείνους που δεν το γνώριζαν. Η περίπτωση όμως του Σπύρου είναι ξεχωριστή και μοναδική. Ο θάνατός του ήταν απόρροια των οικογενειακών προβλημάτων που βίωνε. Η Στέγη Ανηλίκων υπήρξε για αρκετά χρόνια το φιλόξενο σπίτι του που του προσέφερε ασφάλεια και αγάπη.
Τον γνώρισα στα δέκα του ως συμμαθητή της κόρης μου. Ένα ξανθό, όμορφο αγόρι, πολύ ευγενικό. Η όλη του στάση και συμπεριφορά με τίποτα δεν μαρτυρούσε πως βίωνε προβλήματα. Γιατί πρέπει να ομολογήσουμε πως λίγο πολύ όλοι είμαστε εγκλωβισμένοι σε κοινωνικά στερεότυπα, θεωρώντας τα παιδιά των ιδρυμάτων αλητάκια. Η Στέγη όμως είχε καταφέρει να σταθεί δίπλα του, να γίνει η οικογένειά του. Ήταν ένα παιδί γεμάτο ζωή.
Και ο Σπύρος μεγάλωνε… τελείωσε το γυμνάσιο, συνέχισε στο ΕΠΑΛ και από φέτος μαθητής της δευτέρας του 2ου ΓΕΛ Ν. Ιωνίας Μαγνησίας.
Και ξαφνικά επιλέγει να αφήσει αυτή τη ζωή σε μια χρονική περίοδο, όπου η Στέγη Ανηλίκων μετά από μια διακοπή, ξανάνοιξε για να δεχτεί και πάλι τα παιδιά της.
«Το «σπίτι» 13 παιδιών, όπου έβρισκαν τη θαλπωρή που για διάφορους λόγους δεν είχαν στις οικογένειές τους και στο οποίο είχαν τη στήριξη και την προσοχή που τους άξιζε, ανέστειλε προσωρινά τη λειτουργία του από τις αρχές Νοεμβρίου. Η αδιαφορία των υπευθύνων να φροντίσουν για την έγκαιρη κάλυψη των θέσεων προσωπικού, μεταφράστηκε σε απομάκρυνση των ανηλίκων από τη Στέγη και το προσωρινό... βόλεμά τους εδώ και εκεί. Και ενώ με γραφειοκρατική αντίληψη και με ρυθμούς μεγάλης καθυστέρησης που μόνο έλλειψη κοινωνικής ευαισθησίας μπορεί να δείχνει, επιστολές έφευγαν και επέστρεφαν για το πότε θα προσληφθεί το νέο προσωπικό, οι ανήλικοι της Στέγης με τη δική τους ξεχωριστή -αλλά και ίδια- ιστορία σκορπούσαν στους πέντε δρόμους» σημειώνει μεταξύ των άλλων η εφημερίδα Ταχυδρόμος στο φύλο της Πέμπτης 4-2, κάνοντας αναφορά στο τραγικό συμβάν.
Η αναστολή λειτουργίας της Στέγης οδήγησε το Σπύρο στο αδιέξοδο και στο θάνατο; Εάν ναι, τότε πρέπει η Πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Δικαιοσύνης και όσοι με τις αποφάσεις τους διέκοψαν το κοινωνικό έργο της Στέγης Ανηλίκων να αναλάβουν τις ευθύνες τους. Θα το πράξουν; Νομίζω πως όχι. Άλλωστε είναι ένα γεγονός που απασχόλησε μια τοπική κοινωνία που βρίσκεται αρκετά χιλιόμετρα μακριά από το αθηνοκεντρικό κράτος.
Εμείς όσοι συγκροτούμε τον κοινωνικό περίγυρο έχουμε ευθύνες; Πώς αντιδρούμε; Ή είμαστε απορροφημένοι στα οικονομικά αδιέξοδα και πιστοί στις αξίες του ατομικισμού και του βολέματος;
Κι όμως υπάρχει μια φωνή, πολύ διαφορετική που ίσως εμείς οι μεγάλοι να την αγνοούμε ή και να παραβλέπουμε τη δυναμική της. Είναι η φωνή που ξεπηδά μέσα από τη δικτύωση που προσφέρει η τεχνολογία. Λίγες ώρες μετά το στερνό αντίο στο Σπύρο δημιουργείται στο Face book η ανοιχτή σε όλους ομάδα GIA TON SPYRO. Όπως αναφέρει και ο δημιουργός της, Apostolis Death-Core, «αυτή η ομάδα είναι αφιερωμένη στο Σπύρο που έφυγε στα 16 του και μας άφησε…» Ο Σπύρος στη δική του σελίδα είχε 74 φίλους και τώρα οι φίλοι του μετράνε μερικές εκατοντάδες. Σε λιγότερο από ένα εικοσιτετράωρο τα μέλη της ομάδας ξεπέρασαν τους τριακόσιους. Μέσα σε λίγες μέρες τα μέλη της έγιναν 732( την ώρα που γράφονταν αυτές οι γραμμές ο αριθμός των μελών συνεχώς άλλαζε) και συνεχίζει να μεγαλώνει. Και μέρα με τη μέρα νέοι φίλοι-φίλες, πρόσωπα που άλλα γνώριζαν και άλλα όχι το Σπύρο, ενώνονται στο διαδίκτυο στη μνήμη του. Τα λόγια που γράφονται στον «τοίχο» της σελίδας, είναι λόγια από καρδιάς, σκέψεις και προβληματισμοί που γίνονται ράπισμα στο σύστημά μας το κοινωνικό. Ένα μικρό σταχυολόγημα αρκεί για να δείξει το μέγεθος και τη δυναμική αυτής της φωνής. Οι νέοι δεν είναι αδιάφοροι, έχουν λόγο και πρέπει επιτέλους να τους ακούσουμε.
Stathis Tezas: « Άρε Σπυράκο η ζωή σε αδίκησε, η αδιαφορία σε σκότωσε, κρίμα. Μα να ξέρεις πως θα είσαι για πάντα μέσα στην καρδιά μας».
Vivian Lappa: «Μικρό μου μακάρι να μπορούσαμε να βοηθήσουμε πριν γίνει το κακό…ίσως εκεί πάνω να βρεις τη γαλήνη που σου αξίζει! Δεν έπρεπε όμως να το κάνεις αυτό.. λυπάμαι που κανείς μας δεν κατάλαβε τι έκρυβες μέσα στην καρδούλα σου…καλό ταξίδι ομορφιά μου…»
Sofia Tsiblouli: «Καλό ταξίδι Σπυράκο…είχα την τύχη να σε γνωρίσω από το δημοτικό…δε θα σε ξεχάσουμε ποτέ…θα είσαι πάντα μέσα στις καρδιές μας…θα μας λείψεις πολύ…το μόνο που με παρηγορεί είναι ότι εκεί πάνω μπορεί να είσαι πολύ καλύτερα…»
Apostolis Death-Core: «Ποτέ δεν πρόκειται να σε ξεχάσω…ποτέ δε θα ξεχάσω πως πάντα ήσουν χαμογελαστός και καλός με όλους…όμως μέσα σου έκρυβες μια βασανισμένη ψυχούλα.»
Soko Demiri: «…έφυγε και ο Σπύρος άδικα…α ρε Σπυράκο…γιατί; Δε θα λάβουμε ποτέ απάντηση σε αυτό το γιατί…απλά θα σε θυμόμαστε γιατί πάντα είσαι μες στις καρδίες μας…»
George Kourkoutas: «Αχ κρίμα ρε παιδιά! Δεν σε ήξερα φίλε, αλλά συγκινούμαι με αυτά που σου γράφουν οι φίλοι σου. Και σε αγαπάνε πραγματικά και αυτό είναι πολύ όμορφο. Θα σε θυμάμαι για πάντα. Καλό σου ταξίδι…»
Μπορεί η ζωή να ξαναγύρισε στην καθημερινότητά της και για τους μαθητές στη ρουτίνα σπίτι-σχολείο-φροντιστήριο, όμως η απουσία του Σπύρου θα ναι μια διαρκής παρουσία μέσα από τη φωνή των φίλων του. Ας αφουγκραστούμε αυτή τη φωνή…

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΕΝΤΡΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ (ΚΠΕ)

ΣΤΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΑΕΙΦΟΡΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ
H Εκπαίδευση πρέπει να ανατροφοδοτείται και να είναι ευέλικτη, ώστε να ανταποκρίνεται στις στρατηγικές της Αειφόρου Ανάπτυξης.

Επομένως η Περιβαλλοντική Εκπαίδευση, η Αγωγή Υγείας και τα Πολιτιστικά Προγράμματα, ως ένα κομμάτι της Εκπαίδευσης δε θα πρέπει να μείνουν περιχαρακωμένα σε πρακτικές του παρελθόντος. Δεν μπορούν να αποτελούν «προνόμιο» ενός μέρους του μαθητικού πληθυσμού και να στηρίζονται στο μεράκι και την ευαισθησία του εκπαιδευτικού.
Για ένα αειφορικό σχολείο ελκυστικό στους μαθητές του, απαιτείται δραστική μείωση μαθημάτων και ύλης. Ένας μικρός, κύριος κορμός μαθημάτων και μαθήματα επιλογής πρέπει να χαρακτηρίζουν το νέο σχολείο. Πρέπει όμως να υπάρχουν και οι ανάλογες υποστηρικτικές δομές, διοικητικές και παιδαγωγικές.
Τα Κ.Π.Ε. μπορούν να διαδραματίσουν καθοριστικό επικουρικό έργο στην εύρυθμη λειτουργία του Αειφορικού Σχολείου.
ΤΑ ΚΠΕ ΣΤΗΝ ΕΑΑ
 Λειτουργούν ως περιφερειακές-τοπικές επιμορφωτικές μονάδες.
 Συντονίζουν Τοπικά Δίκτυα Σχολείων.
 Δέχονται στο μεγαλύτερό τους ποσοστό σχολεία του Νομού, όπου και βρίσκεται η έδρα τους.
 Υλοποιούν για τους μαθητές της Στ΄ τάξης του Δημοτικού και της Γ΄ του Γυμνασίου προγράμματα μίας εβδομάδας, τα οποία σχετίζονται με τη διδακτέα ύλη.
 Προωθούν την έρευνα στην ΕΑΑ
 Σχεδιάζουν και υλοποιούν προγράμματα που βασίζονται στη θεματολογία της ΕΑΑ
 Συνεχίζουν το σχεδιασμό και την παραγωγή εκπαιδευτικού υλικού

ΤΑ Κ.Π.Ε. ΓΙΑ ΝΑ ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΘΟΥΝ ΣΤΙΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΑΕΙΦΟΡΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ:

 Η ίδρυση και η λειτουργία Κ.Π.Ε. ανά νομό με βάση το εκπαιδευτικό και μαθητικό δυναμικό της περιοχής.
 Να διαθέτουν τις υποδομές για τη φιλοξενία των μαθητών.
 Αξιολόγηση του έργου τους.
 Κίνητρα στους εκπαιδευτικούς που υπηρετούν σε αυτά.
Χρειάζονται ρήξεις και τολμηρές αποφάσεις στο χώρο της παιδείας, εάν οραματιζόμαστε και θέλουμε ένα Σχολείο που δε στραγγαλίζει τη νιότη και τα οράματά της.
Σημείωση: Το παραπάνω κείμενο αποτελεί μέρος εισήγησης στο 4ο Πανελλήνιο Συμπόσιο «Το αειφόρο σχολείο του παρόντος και του μέλλοντος», που οργανώνει η Ελληνική Εταιρεία Περιβάλλοντος και Πολιτισμού, στην Αθήνα, 22-24/1/2010

Μέρες γιορτινές στη Μακρινίτσα…στα χρόνια του παππού & της γιαγιάς

Εκπαιδευτικό πρόγραμμα του Λαογραφικού Μουσείου της Μακρινίτσας

Το πρόγραμμα «Μέρες γιορτινές στη Μακρινίτσα, στα χρόνια του παππού και της γιαγιάς», που σχεδιάστηκε από τον υποφαινόμενο, θέλει να μεταφέρει τους επισκέπτες του Μουσείου στο γιορτινό κλίμα του δωδεκαήμερου, να γνωρίσουν τα τοπικά έθιμα και να ξεναγηθούν στους χώρους του Μουσείου ανακαλύπτοντας χρηστικά αντικείμενα που διεγείρουν με τη θέα τους την αισθητική ευχαρίστηση. Επίσης να αντιληφθούν πως η λαϊκή τέχνη είναι μια σύνθετη και πολλαπλή συνήθως, οργανικά αξεδιάλυτη ενότητα του εργαλείου και του προϊόντος του, του οργάνου και της ενέργειας του-της αιτίας, πιο πέρα, και του αποτελέσματός της.

Παρουσίαση – στάδια προγράμματος

• Υποδοχή επισκεπτών στο κατώι του αρχοντικού Τοπάλη-Μουσείο
• Αφήγηση ιστορίας που στηρίζεται στη μελέτη της Αποστολίας Νάνου-Σκοτεινιώτη
• Συζήτηση και σύγκριση με το σήμερα
• Ξενάγηση στο χώρο-δραστηριότητες

Σας περιμένουμε την Κυριακή 3 Ιανουαρίου 2010 και ώρα 11 το πρωί στο χώρο του Μουσείου.

Τα σχολεία σε κατάληψη…πού πάμε, τι οραματιζόμαστε;

Ήρθε και πάλι η ώρα των καταλήψεων των σχολείων, ο χρόνος να βγούνε οι μαθητές στο δρόμο.
Ως κοινωνία, ως πολίτες, ως γονείς και ως εκπαιδευτικοί πώς αντιδρούμε; Πώς αντιδρά το Υπουργείο Παιδείας και πώς οι πολιτικοί μας; Μήπως όλοι περιμένουμε και πάλι να ξεθυμάνει η ορμητικότητα των εφήβων και ως απαθείς θεατές του ίδιου έργου εδώ και πολλά χρόνια αφήνουμε τα πράγματα να μείνουν ως έχουν; Ή μήπως υψώνουμε κορώνες αγωνιστικότητας χωρίς ουσία έργων και πράξεων;
Πίσω από τα αιτήματα των μαθητών/τριών, που τις περισσότερες φορές είναι προφάσεις, για το κλείσιμο του σχολείου, αναδεικνύονται τα σοβαρά και πολυσύνθετα προβλήματα που αντιμετωπίζει ο χώρος της παιδείας. Το σχολείο δεν είναι ελκυστικό και η παραπαιδεία εξουθενώνει σωματικά και ψυχικά τους μαθητές.
Από την εποχή που το σχολείο συγκροτήθηκε σε διακριτό θεσμό με σημαντικό ρόλο στην κοινωνία τέθηκαν σημαντικά ερωτήματα για το σκοπό και τη λειτουργία του. Οι απαντήσεις στα ερωτήματα αυτά δεν είναι εύκολες και μονοσήμαντες αλλά εξαρτώνται από κοινωνικές και επιστημολογικές μεταβολές.
Ποιο πρέπει να είναι το περιεχόμενο και ποιος ο χώρος προέλευσης της σχολικής γνώσης;
Πώς πρέπει να οργανώνεται η σχολική γνώση στο αναλυτικό και ωρολόγιο πρόγραμμα;
Πώς και μέσα από ποιες διδακτικές διαδικασίες μπορεί η σχολική γνώση να καθίσταται αξιοποιήσιμο κτήμα όλων των μαθητών; Είναι διαχρονικά ερωτήματα που πρέπει να μας απασχολούν.
Οι μαθητές καθημερινά έχουν την υποχρέωση να διαχειριστούν ένα μεγάλο αριθμό μαθημάτων και μία διδακτέα ύλη που τις περισσότερες φορές απέχει από τις εμπειρίες τους και τις καταστάσεις της καθημερινής ζωής. Μέχρι τώρα η κυρίαρχη σχολική κουλτούρα θεωρεί πως το σχολείο πρέπει να παρέχει γνώση, όσο το δυνατόν επιστημονική. Τα βιώματα και οι εμπειρίες των μαθητών δε θεωρούνται άξια προσοχής και επομένως εξοστρακίζονται από τη διδακτική διαδικασία. Η οργάνωση της διδακτέας ύλης γίνεται σε διακριτά διδακτικά αντικείμενα-μαθήματα. Οι πολυκερματισμένες σχολικές γνώσεις μοιάζουν με κομμάτια ενός πάζλ, όπου καλούνται οι μαθητές να συναρμολογήσουν στα τυφλά χωρίς να έχουν την εικόνα που καλούνται να συνθέσουν.
Το δημόσιο σχολείο συνεχώς απαξιώνεται και ο κατήφορος αυτός γυρισμό δεν έχει, αν δεν έρθουν τα πάνω κάτω. Το ζητούμενο στην εκπαίδευση δεν πρέπει να είναι ο τρόπος εισαγωγής στα ΑΕΙ αλλά επιτέλους τι μοντέλο εκπαίδευσης θέλουμε.
Η Εκπαίδευση πρέπει να ανατροφοδοτείται και να είναι ευέλικτη, ώστε να ανταποκρίνεται στις στρατηγικές της Αειφόρου Ανάπτυξης. Δεν μπορούμε να διεκδικούμε το αύριο με «συνταγές» του χθες. Το σχολείο δεν μπορεί να πορεύεται με γνωστικά μοντέλα που η Διδακτική και Παιδαγωγική Επιστήμη έχουν απορρίψει. Οραματιζόμαστε και θέλουμε μία εκπαίδευση που έχει ως κέντρο της το μαθητή/τρια και χαρακτηρίζεται από αξίες και στάσεις που οδηγούν σε ένα βιώσιμο παρόν κι αειφόρο μέλλον. Ένα σχολείο που αναδεικνύει τις ικανότητες των μαθητών και σέβεται τις ιδιαιτερότητές τους. Ένα σχολείο όπου θα υπάρχει εμπλοκή των μαθητών/τριών στις διαδικασίες παραγωγής της γνώσης και θα δημιουργούνται πλαίσια που στηρίζουν τη διαμαθητική αλληλεπικοινωνία και τη συλλογική δράση.
Ένας μικρός, κύριος κορμός μαθημάτων και μαθήματα επιλογής πρέπει να χαρακτηρίζουν το νέο σχολείο. Το σχολείο πρέπει να είναι μαθητοκεντρικό και όχι χώρος απασχόλησης πτυχιούχων ΑΕΙ.
Όσον αφορά τις κτηριακές υποδομές πολλά τα σχολεία της Δευτεροβάθμιας που αντιμετωπίζουν προβλήματα. Η συντήρησή τους αποσπασματική και παρεμβάσεις χωρίς σχεδιασμό, που να ανταποκρίνονται στις παιδευτικές ανάγκες του σήμερα. Η κοινωνία έχει σχηματίσει την στερεότυπη εικόνα πως τα διδακτήρια είναι βρώμικα, με τοίχους γεμάτα συνθήματα, τάξεις χωρίς αισθητική, σχολεία φυλακές. Φυσικά δεν είναι αυτή η εικόνα όλων των διδακτηρίων. Υπάρχουν σχολεία όπως το 1ο Γυμνάσιο Βόλου, το 2ο Γυμνάσιο Ν. Ιωνίας (σχολεία που έχω επισκεφτεί) που σαν διαβείς το κατώφλι τους βλέπεις ένα περιβάλλον άξιο προσοχής και σχολιασμού. Σχολικά περιβάλλοντα που αγαπούν και σέβονται οι μαθητές.
Τον τελευταίο καιρό λόγω της ενασχόλησής μου, ως προέδρου του Συλλόγου Γονέων και Κηδεμόνων του 2ου Γενικού Λυκείου Ν. Ιωνίας, βρέθηκα πιο κοντά στα προβλήματα που βιώνουν καθηγητές και μαθητές. Το 2ο ΓΕΛ Ν. Ιωνίας μαζί με το 2ο ΕΠΑΛ, το Σχολείο Ειδικής Αγωγής και το ΣΕΚ στεγάζονται στο πρώην Πολυκλαδικό. Ένα συγκρότημα που στο παρελθόν είχε 1200 μαθητές. Ένα τεράστιο συγκρότημα με χίλια δυο προβλήματα. Προσπάθειες γίνονται, ίσως όμως αποσπασματικές και με το βλέμμα στο παρελθόν και όχι στις ανάγκες του σήμερα και του αύριο.
Οι μαθητές συνεχίσουν μία κατάληψη που ξεκίνησαν εδώ και μια βδομάδα. Και εμείς περιμένουμε να ξεθυμάνει το «κακό»…
Ως γονείς είμαστε απόντες μιας και επενδύουμε την επιτυχία των παιδιών μας στα φροντιστήρια. Ίσως να λέμε δεν πειράζει, ας υπάρχει η κατάληψη, το παιδί μας θα έχει περισσότερο χρόνο για τον ιδιώτη καθηγητή. Και πορευόμαστε με γνώμονα, πως καταξιωνόμαστε ως γονείς, σαν πετύχουμε την πρόσβαση του δικού μας παιδιού στο Πανεπιστήμιο.
Πρέπει όλοι να συνειδητοποιήσουμε πως ήρθε η ώρα των γενναίων αποφάσεων και των ρήξεων στο χώρο της Παιδείας. Ως γονείς και κηδεμόνες έχουμε χρέος να στηρίζουμε το παιδαγωγικό έργο των καθηγητών και να αναδεικνύουμε μέσα από το Σύλλογο εκείνα τα προβλήματα που οφείλει η πολιτεία (Δήμος, Νομαρχία, Υπουργείο Παιδείας) να επιλύσει.
Οι αποφάσεις πρέπει να είναι συλλογικές που οδηγούν στη λύση προβλημάτων και βάζουν τις βάσεις για ένα αειφορικό σχολείο ελκυστικό σε μαθητές και καθηγητές, ανοιχτό στην κοινωνία.

Το παραπάνω κείμενο δημοσιεύτηκε στον τοπικό τύπο του Βόλου (Θεσσαλία, Νέο Τύπο & Ταχυδρόμο)

Τι κρατάμε... τι πετάμε

Σήμερα η ιδεολογία της κατανάλωσης θέλει να μας κάνει να πιστέψουμε πως έχουμε μπει σε μια καινούρια εποχή, και ότι μια αποφασιστική ανθρώπινη επανάσταση χωρίζει την οδυνηρή και ηρωική εποχή της παραγωγής από την ευφορική εποχή της κατανάλωσης. Το «αγοράστε τώρα και πληρώστε αργότερα», ήρθε να αντικαταστήσει τα πουριτανικά θέματα της εργασίας, της αποταμίευσης, της κληρονομιάς. Αλλά αυτό φαινομενικά αποτελεί μια ανθρώπινη επανάσταση. Στην πραγματικότητα το άτομο υπηρετεί το βιομηχανικό σύστημα καταναλώνοντας τα προϊόντα του. Το σύστημα έχει ανάγκη τους ανθρώπους ως εργαζόμενους (μισθωτή εργασία), ως οικονόμους (φόροι, δάνεια), αλλά ολοένα και περισσότερο ως καταναλωτές.
Τα στιλ κατανάλωσης συχνά παίζουν μεγαλύτερο ρόλο για να προσδιοριστούν οι ταυτότητες και η συνείδηση των ανθρώπων παρά η θέση τους στο παραγωγικό σύστημα. Η εικόνα μας εξαρτάται το τι φοράμε, το τι καταναλώνουμε.
Στον πολιτισμό της καθημερινής ζωής τα εμπορικά κέντρα και οι εμπορικοί οδοί μετατρέπονται σε πεδία μιας τερπνής απόδρασης από τη συνηθισμένη συνείδηση της πραγματικότητας στο πλαίσιο μιας συλλογικότητας. Shopping therapy. Οι εικόνες προσωπικοτήτων, ως πρότυπα που έχουν συνδεθεί με προϊόντα, χρησιμεύουν για να μας πείσουν, πως αγοράζοντας αυτά τα αγαθά, ταυτόχρονα συμμετέχουμε σε μια κοινή εμπειρία ενός πιο δυναμικού και αισθησιακού κόσμου.
Στο σχεδιασμό και την υλοποίηση ενός προγράμματος Π.Ε. με θέμα τα απορρίμματα το ερώτημα «Τι κρατάμε…τι πετάμε» μπορεί να αποτελέσει το έναυσμα για μια «ιστορική» αναδρομή και συγκριτική προσέγγιση του χθες με το σήμερα σε θέματα κατανάλωσης και διαχείρισης απορριμμάτων.
Θυμάμαι τον πατέρα μου να κόβει στα δυο τη χαρτοπετσέτα και τη μάνα μου να κάνει παξιμάδια το μπαγιάτικο ψωμί. Το φαγητό σαν περίσσευε έμπαινε στην άκρη για την επαύριον ως συμπλήρωμα ή για να «παντρευτεί» ώστε να προκύψει ένα νέο πιάτο, για παράδειγμα τα ρεβίθια με το ρύζι . Και τ’ αποφάγια κατέληγαν στις γάτες της γειτονιάς. Στα σκουπίδια ψωμί ή φαγητό ήταν κάτι το αδιανόητο. Ήταν αμάρτημα. Ο σκουπιδοτενεκές μας ποτέ δεν ξεχείλιζε, παρότι η σκουπιδιάρα του δήμου περνούσε δυο με τρεις φορές τη βδομάδα. Παρόλα αυτά στις αφηγήσεις της μάνας μου για τα δικά της παιδικά χρόνια ξετυλίγονταν εικόνες που σε μένα φάνταζαν πρωτόγονες. Για παράδειγμα η χρήση του χαρτιού στην καθημερινότητά τους ήταν σπάνια, η χαρτοπετσέτα και το χαρτί υγείας δεν είχαν ακόμα εφευρεθεί και η εφημερίδα αποτελούσε είδος «πολυτελείας». Κι εάν αναρωτιέστε τι έκαναν, απλώς συνέχιζαν μια πρακτική αιώνων, αυτά που και ο Αριστοφάνης συμβούλευε στους συνδημότες του, δηλαδή να χρησιμοποιούν πλατιές και λείες πέτρες και να προτιμούν τα φύλλα μουριάς από τα φύλλα της συκιάς μετά από την ανάγκη τους.
Θυμάμαι και τον εαυτό μου μικρό παιδί να ψωνίζει από το μπακάλικο της γειτονιάς περιμένοντας υπομονετικά στη σειρά μου, που συνήθως μου την έπαιρναν οι μεγαλύτεροι. Ο κυρ Θόδωρος με τη σέσουλα γέμιζε τις χάρτινες σακούλες με όσπρια, ρύζι, ζάχαρη. Τα συσκευασμένα προϊόντα στα ράφια του παντοπωλείου δεν είχαν τον αριθμό και την ποικιλία του σήμερα.
Θυμάμαι ακόμα και την κυρά Βούλα τη γειτόνισσά μας που είχε μαζί με τον άντρα της και τον πεθερό της γαλατάδικο στη Δημητριάδος. Κάθε πρωί βρίσκαμε στην εξώπορτα μας το γάλα ΕΒΟΛ σε γυάλινο μπουκάλι. Η κυρά Βούλα από τα χαράματα γύριζε να μοιράσει το γάλα και ταυτόχρονα μάζευε τα άδεια μπουκάλια που επιστρέφονταν στο εργοστάσιο της ΕΒΟΛ.
Θυμάμαι επίσης τη μάνα μου να μακραίνει το στρίφωμα στα παντελόνια μου κάθε φορά που ψήλωνα, μα και να μεταποιεί τα δικά της ρούχα σαν άλλαζε η μόδα. Ήταν βλέπετε μοδίστρα και η επιλογή της ήταν ενδύματα κοπής και ραφής που αντέχουν στο χρόνο. Φυσικά εκείνα που δεν μπορούσαν να μεταποιηθούν γίνονταν κουρέλια και δίνονταν στην υφάντρα για να μας φτιάξει κουρελούδες.
Επανάσταση στις καταναλωτικές μας συνήθειες υπήρξε η πλαστική σακούλα και η τυποποίηση των προϊόντων σε συσκευασία μιας χρήσης. Το δίχτυ για τα ψώνια χάνεται μαζί του ίσως και στάσεις και συμπεριφορές που υπαγορεύονταν από το μέτρο της οικονομίας.
Η αναφορά στο παρελθόν δεν έχει σκοπό την υιοθέτηση τέτοιων πρακτικών αλλά τη μελέτη τους, ώστε να πάψουν τα παιδιά να θεωρούν πως όλα είναι αυτονόητα και δεδομένα. Το ζητούμενο φυσικά είναι η καταναλωτική συμπεριφορά, αν και είναι ένα σύνθετο φαινόμενο που καθοδηγεί τις ανθρώπινες δραστηριότητες, να λαμβάνει υπόψη την προστασία του περιβάλλοντος χωρίς τη σπατάλη των παραγωγικών συντελεστών της γης. Θέλουμε λοιπόν ενημερωμένους πολίτες που να γνωρίζουν τις υποχρεώσεις και τα δικαιώματά τους ως καταναλωτές.

Προτάσεις για δραστηριότητες με τις περιβαλλοντικές ομάδες
1. Δραστηριότητα
Τι κρατάμε…τι πετάμε …στο ποτάμι του χρόνου
Οι μαθητές καλούνται να κάνουν μία μικρή έρευνα και να συμπληρώσουν το ποτάμι του χρόνου.
Α. Στα χρόνια που ο παππούς και η γιαγιά μου ήταν παιδιά.
Οι άνθρωποι τι κρατούσαν;
Και τι πετούσαν;

Β. Στα χρόνια που οι γονείς μου ήταν παιδιά.

Τι κρατούσαν;

Τι πετούσαν;

Γ. Σήμερα

Τι κρατάμε;
Τι πετάμε;

2. Δραστηριότητα
Συνέντευξη με…
Οι μαθητές παίρνουν συνεντεύξεις από συγγενικά ή φιλικά τους πρόσωπα όπου ζητούν να μάθουν για τις καταναλωτικές τους συνήθειες και το είδος των απορριμμάτων που εναποθέτουν στους σχετικούς κάδους.
3. Δραστηριότητα
Επίσκεψη σε Λαογραφικό Μουσείο
Οι μαθητές μέσα από την επίσκεψη γνωρίζουν τη ζωή των ανθρώπων στην προβιομηχανική εποχή. Επικεντρώνουμε την προσοχή μας α) στο υλικό κατασκευής των αντικειμένων καθημερινής χρήσης και κατά πόσο τα υλικά αυτά είναι φιλικά προς το περιβάλλον. β) στη διαχείριση των απορριμμάτων με αναφορά στην επανάχρηση υλικών και αντικειμένων β) σε συνήθειες που αναδεικνύουν το μέτρο και το σεβασμό προς το περιβάλλον.
Σημείωση:
Το ΚΠΕ Μακρινίτσα υλοποιεί σχετικό πρόγραμμα με τον τίτλο «Μην απορρίπτεις τα απορρίμματα»

Μουσικο-Εικαστική Εστίαση στη Φύση

Έργα ζωγραφικής εμπνευσμένα από τη φύση, έτσι όπως την αποτυπώνουν τα μάτια ενός παιδιού, παρουσιάζει η έκθεση της Αγγελικής Κούρκουλου με τίτλο «η ανέφελη αφήγηση μιας παπαρούνας» που παρουσιάζεται έως το τέλος Ιουλίου στο Κ।Π।Ε. Μακρινίτσας -Art Café.
Η Αγγελική Κούρκουλου γεννήθηκε στην Κέρκυρα. Σπούδασε στη Νέα Υόρκη ζωγραφική στο Art Students League με τους Peter Cox, J. Passadino και στο Parsons School of Design με τους Sue Willis, Simon Dinnerstein , γλυπτική και κεραμική στο Pottery House με τον Yiannes.
Στην Αθήνα, πήρε μαθήματα ζωγραφικής από τους ζωγράφους Τζένη Παπαδάκη και Θόδωρο Πάντο.
Έχει εκθέσει σε πολλές ατομικές και ομαδικές εκθέσεις στην Ελλάδα, την Αμερική, την Ιταλία, την Ολλανδία, τη Δανία, την Αυστραλία και τις Δυτικές Ινδίες.
Έργα της βρίσκονται σε ιδιωτικές συλλογές σε διάφορα μέρη του κόσμου.
Έχει εικονογραφήσει παιδικά και λογοτεχνικά βιβλία.
Έχει κάνει σκηνικά για θέατρο.
Έχει ζωγραφίσει πορτρέτα στην Ελλάδα και το εξωτερικό.
Διδάσκει ζωγραφική από το 1988 μέχρι σήμερα στη Νέα Υόρκη και στην Αθήνα.
Από το 2007 συνεργάζεται με το συνθέτη Παναγιώτη Μπερλή δημιουργώντας μαζί τη μουσικο-εικαστική ομάδα PanAngel8Arts.
Ως PanAngel8Arts παρουσιάζουν το πρωτοποριακό “LivePaint2LiveMusic” που είναι ζωγραφικό δρώμενο σε ζωντανή μουσική από σόλο πιάνο ή μουσικό σχήμα.
Εργάζεται εθελοντικά με παιδιά σε ιδρύματα και νοσοκομεία, εφαρμόζοντας την τέχνη θεραπευτικά.
Ο Παναγιώτης Μπερλής γεννήθηκε στο Περιστέρι.
Σπούδασε Ανώτερα θεωρητικά και Σύνθεση με το συνθέτη Σταμάτη Αθανάσουλα (Δημοτικό Ωδείο Πειραιά, Κεντρικό Ωδείο «Κώστα Κλάββα») Κλασσικό πιάνο με τη σολίστ Ρίτα Βούρτση (Εθνικό Ωδείο), Τζαζ πιάνο με το Γιώργο Κοντραφούρη (Δημοτικό Ωδείο Πειραιά), Τζαζ θεωρία, αρμονία, σύνθεση και εργαστήρια με τους Μάρκο Τομαρά , Βασίλη Ρακόπουλο και Γιάννη Άννινο (Δημοτικό Ωδείο Πειραιά).
Από το 1983 είναι ιδρυτής και βασικό μέλος διαφόρων τζαζ, ροκ και εναλλακτικών μουσικών σχημάτων με σημαντικότερα τα εξής:
Onoufrios(1983-85), Jungle Fever(1992-93), Just Around(1993-95), Narkissos(2000-03), Drifting Clouds(2001-03).
Από το 1995 έως το 2000 υπήρξε μέλος του συγκροτήματος Διάφανα Κρίνα όπου έγραψε μουσική για τα άλμπουμ «Έγινε η απώλεια συνήθειά μας», «Κάτι σαράβαλες καρδιές».
Μέχρι σήμερα έχει πραγματοποιήσει εμφανίσεις σε όλη σχεδόν την Ελλάδα και την Κύπρο.
Έχει συνθέσει μουσική για θεατρικά έργα όπως, ενδεικτικά, το «Σκράτς» (1992) με τον Αλέξανδρο Λιακόπουλο και την Αθηνά Παππά, το «Μια ξεχωριστή μέρα» (1997) με την Άννα Βαγενά και το Γιώργο Νινιό και άλλα.
Έχει γράψει μουσική σε ντοκιμαντέρ για την τηλεόραση καθώς και μουσική για διαφημίσεις του ραδιόφωνου και της τηλεόρασης.
Έχει ενορχηστρώσει έργα δικά του και επί παραγγελία.
Μεγάλο κομμάτι της δραστηριότητας του έχει επικεντρωθεί στη ψηφιακή τεχνολογία ως μέσο ενορχήστρωσης και παραγωγής μουσικών έργων.
Από το 2007 συνεργάζεται με τη ζωγράφο Αγγελική Κούρκουλου δημιουργώντας μαζί τη μουσικο-εικαστική ομάδα PanAngel8Arts, γράφοντας μουσική εμπνευσμένη από έργα της που παρουσιάζεται ζωντανά σε ειδικές βραδιές στις εκθέσεις της.
Επίσης παρουσιάζουν μαζί το πρωτοποριακό “LivePaint2LiveMusic” (ζωντανή ζωγραφική σε ζωντανή μουσική) που είναι βασισμένο στη δημιουργία ζωγραφικού έργου ζωντανά μπροστά στο κοινό εμπνευσμένο από τη μουσική που εκτελείται ταυτόχρονα ζωντανά από τον Παναγιώτη Μπερλή σόλο πιάνο ή μαζί με μεγαλύτερο μουσικό σχήμα κλασσικό ή μοντέρνο.
Τον Απρίλιο του 2009 κυκλοφορεί από την ΕΜΣΕ το πρώτο προσωπικό του CD με τίτλο «Χορός των Αγγέλων» που είναι μουσική σε ύφος μπαρόκ για σύνολο εγχόρδων εμπνευσμένο από την εικαστική ενότητα «Fuga για έναν άγγελο» της ζωγράφου Αγγελικής Κούρκουλου.
Τον Ιούνιο του 2009 ολοκληρώνει το έργο «ζωγραφιές με παπαρούνες» εμπνευσμένο από την εικαστική ενότητα της Αγγελικής Κούρκουλου «η ανέφελη αφήγηση μιας παπαρούνας» το οποίο συνοδεύει την έκθεσή της την ίδια περίοδο στην γκαλερί ARTVILLE στο Κολωνάκι. ।

Ο Βόλος κέρδισε τους δυο καλλιτέχνες, μιας και αποφάσισαν ο Παναγιώτης και η Αγγελική να εγκατασταθούν μόνιμα στην πόλη μας. Εύχομαι καλή διαμονή και κάθε επιτυχία στο έργο τους. Έχουμε να κερδίσουμε πολλά στο χώρο του πολιτισμού από την παρουσία τους.